KUMRU’NUN GELENEK VE GÖRENEKLERİ

(EVLENME VE CENAZE TÖRENLERİ)

Kumru’ nun kendine göre düğün ve cenaze törenleri vardır. Bu adetleri sırası ile, kız isteme, nişan, düğün, ve cenaze törenleri vardır.

Şehir düğünü ile köy düğünü birbirinden ayrılır. Köylerde oğlan tarafı, oğlan evlendirmek için kız arayıp sormaya başlarlar. Nihayet beğendikleri kızı bulduklarında kız tarafına iki veya üç kadın gönderirler. Eğer kız tarafının erkek ve erkek tarafı beğenilirse ‘‘ nasip ise ne diyelim, ailce düşenelim ’’ der. Ondan sonra kız tarafı düşünür taşınırlar , kızlarına da emsali olan bir kız tarafından, erkek tarafını sordururlar. İyi olduğu anlaşılırsa kız tarafı müsbet karşılar, kötü oldukları haberi üzerine ret cevabı verilir. Kabul edilirse söz kesimi: Daha sonra erkek tarafı iki veya üç defa kız tarafına adam gönderilir. Son söz kesmeye giderken kız evine,o akşam erkek evi, yenecek kumpanyayı götürür. Ayrıca birde koç götürürler. Son söz kesmekte kızın kesiri kesilir (altın, yatak, yün, sandık). Bunlar listeye geçirilir. Bir liste kız evinde kalır bir listede oğlan evinde kalır. Eğer yakın bir zamanda alınmayacaksa nişan düğünü yapılır.

Nişan için evvela nişan yüzüğü, bilezik, giyecek gibi bir takım giyim eşyaları götürülür. Nişanda oğlan tarafından giden kadınlar kızı gelin gibi giydirip nişan yüzüğü takarlar. Bu nişan merasiminde oğlan tarafından giden misafirler kız tarafından olan misafirler kızın yakasına bir miktar takı takarlar. Bu takıda kızın çeyiz masraflarını karşılar. Bu arada oğlan tarafına da yemek verilir. Bu yemeği kız tarafının hizmetlileri getirir. Yemeğin sonunda şerbet getirilir. Bu şerbete bahşiş atmak gerekir. Sofrada gelin olacak kızın babası, o yoksa kayını,o da yok ise damat tarafından akrabalarından kim var ise,birinci bahşiş damat tarafına düşer. Sofrada kim varsa bahşiş atar. Bu atılan bahşişte şerbeti hangi kadın getirdiyse atılan bu bahşiş onun olur. Yalnız bu anlattıklarımız şehre mahsus değildir. Gürcü düğünleri de buna uymaz. Herkes vedalaşır ayrılır. Bu ara şunu belirtelim; damat olacak delikanlı kayınvalidesine, babalığına, kızın dayılarına, halalarına gözükmez. Kayınçolar emsali veya damattan küçükse, baldızları var ise, baldızları nişanlı kızdan küçükse onlarla konuşabilir. İki nişanlı kesinlikle konuşamaz. Kız için de bu geçerlidir.

Düğün:

Artık günler, aylar birbirini kovalar,düğün hazırlıklarına başlarlar. Oğlan tarafı kız tarafına haber yollar. Kız,içinde olmak şartı ile kız tarafı ve oğlan tarafı birleşerek şehirde bir mağazaya girip ellerindeki listeye göre urba kestirirler. Kız tarafı alınan eşyaları kendine , oğlan tarafı da kendine alınan eşyaları da bilahare oğlan evine gelir. Artık bir iki hafta içerisinde kızın yatakları hazırlanıp, giyecekleri dikilir. Sıra düğün hazırlıklarına gelmiştir. Oğlan tarafı kız tarafına ,düğünün ne zaman yapılacağına dair haber göndererek düğünün gününü tayin ederler. Kız tarafı hazırsa “EVET” , hazır değilse gün ister.

Kumru’da düğünler üç kısma ayrılır:

1.Düğün salonlarında yapılan düğünler,

2.Çalgılı (davul zurnalı) ve güreşli düğünler,

3.Sırf Mevlid ve dualarla yapılan düğünler.

Şayet düğün Perşembe günü yapılacaksa , Çarşamba gününden dua buyurulur. Genellikle öğle namazından sonra bütün konu komşu düğüne söylenir. Her iki taraf da söyler. Düğün Pazar günü olacak ise Cumartesi günü dua buyurulur. Cumartesi’yi Pazar’a bağlayan gece veya Çarşamba’yı Perşembe’ye bağlayan gece veya oğlan evinde yeme içme olur.kız evinde kına gecesi olur. Oğlan evinde ki (mesafe uzaksa gündüz) yakınsa akşam namazı ile yatsı namazı arası oğlan evinden kız evine, kızın altın ziyneti,giyecek eşyası ve kınası gider. Bunun yanında bir de tatlı sinisi gider. O gece kız evinde kadınlar kendi aralarında şenlikler yaparlar. Aynı gece kız evinden oğlan evine damat’a ait bohça gelir. Buna da DÜRÜ denilir.Kız evinden gelen dürücüler bir odaya alınır. Hususi olarak onlara ikramda bulunulur. Yemeğin sonunda pilav geldiğinde sofraya kaşıklar dikilir. Sofradan bir kişi seçilerek bu işe sofra tutma denilir. Seçilen keşi sigara,tavuk v.s. birşeyler ister. Dedikleri de tepsiyle sofraya gelir.kızın en yakınları sofranın üstüne dürüyü koyar. Düğün sahibi bu dürünün üstüne bir miktar bahşiş koyar. Bu bahşişte, dürüyü getiren şahsındır. Böylelikle sofra dağılır. Aynı gece kıza kına yakılır. Sabah olur. Oğlan tarafının davetlileri yavaş yavaş oğlan evine gelmeye başlarlar. Kız tarafına da oğlan tarafından münasip kişiler gelir. Yeme içme merasimleri düzenlenir. Öğleden sonra gelin evinde gitme hazırlığı başlar. Var ise araba, yoksa atla gidilir. Bu arada giderken kız evine bir koç götürme mecburiyeti vardır. Koçu alıp yola çıkarlar. Düğün evine yaklaştıklarında yolları kesilebilir. Bunu da köyün gençleri yaparlar. Orada koç verilir. Yolda açılmış olur. Kız evine varılır. Yarım veya bir saat aradan geçer. Sandık veya yatak üstüne iki çocuk oturturlar. Kızın kardeşi veya hemşiresi veya düğün sahibi çağırılır. Oğlan tarafından o çocuklara bahşiş verilir.daha sonra sıra gelini çıkartmaya gelir. Gelinin kapısını kilitlerler. Bir miktar bahşişte kapayanlara verilir. Daha sonra da gelin çıkar. Gelin, vasıta varsa vasıtaya, vasıta yoksa ata bindirilir. Gelinle beraber gelinin yengesi veya hemşiresi gelinle birlikte oğlan evine giderler. Gelin evinden damat evine gelirken birkaç yerde yol kesme olur. Tabii ki bahşiş verilir. Sonunda gelin damatın kapısına gelir. Eğer kızın bir noksanı varsa isterler. Vasıtadan dışarı çıkar. Kıza ait eşyaların bir senedi yapılır. Bu senet kızın babasında veya kardeşinde kalır.bu da ileride kızla oğlan ayrılmak veya boşanma durumu olduğunda malları almak için yapılır. gelin vasıtadan indiğinde kafasına fındık, para, şeker atarlar. Para atmalarının sebebi zengin olsun diye. Şeker atmaları da araları şeker gibi olsun diye, bunun yanında gelinin kucağına küçük oğlan verilir. Bunun manasıda şudur. İlk çocuklar oğlan olsun diye. Bundan sonra gelinin kaynanası veya damadın kız kardeşi gelinin koltuklarına girerek bir odaya geçirirler. Daha sonra kız tarafından gelecek misafirlere yemek verilir. Bundan sonra oraya bir imam çağırılır. Kızın kardeşi veya amcası veya dayısı veya bir yakını orada bulunur. Hoca nikah yapar. Terbiye icabı kızın yakını, kızdan vekalet alır. Oğlanın yakını da oğlandan vekalet alır. Böylece nikah kıyılmış olur. Daha sonra evdeki kalabalık dağılır. Yatsı namazından sonra damatla gelin odalarının kapısına gelir. Oğlanın yakınlarından bir kadın gelinin yanındadır. Dua ile oğlan gelinin odasına girdiğinde oradaki kadın gelinle damadı elele tutuşturur. Kadın çıkar. Damat gelinin sağ ayağına basar. Tatlılar yenir. Her ikisi de abdest alarak ikişer rekat namaz kılar. Daha sonra duvak düğünü yapılır. ertesi akşam geline kaynanası, kayınbabası ve görümcesi eli öptürülür. Bir iki gün sonra da damat tarafının bütün akrabaları kayınvalidesi ile gezilerek elleri öptürülür. Ve bahşiş verililr. Bahşişte gelinin olur.

Düğünden birkaç gün sonra gelinin babasının evine Kavum’a giderler. Kısaca yumurta yeme denir.

Yukarıda anlattığımız Kumru’ ya ait düğün gelenek ve görenekleri daima vatanımızdaki düğün geleneklerine ve törelerine benzerlik gösterir. Bunun sebebi de milletimizin örf ve adetlerine bağlılığındandır. Bu adetlere uymayanlar hor görülebilirler.